تحقیق در مورد حزب توده و تحولات در آذربايجان

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل :  word (..DOC) ( قابل ويرايش و آماده پرينت )
تعداد صفحه : 14 صفحه

 قسمتی از متن word (..DOC) : 
 

2
‏حزب كمونیست توده و تحولات ‏ایران
‏چکیده‏: ‏در‏ مسئله نفت شمال كه حزب توده سرسختانه تلاش می‏كرد امتیاز آن به شوروی واگذار شود غایله‏ای هم كه پیشه وری از اعضای قدیمی و سرسخت كمونیست، آن را در آذربایجان به دستور استالین راه انداخت بی ارتباط با نفت نبود...
‏حزب توده و شوروی‏‏
پیشینه شوروی‏گرایی در ایران به تشكیل حزب كمونیست ایران باز می‏گردد. هرچند در دوره رضاشاه گروه پنجاه و سه نفر مروج كمونیسم دستگیر و زندانی شدند ولی در شهریور 1320 اعضای گروه آزاد شده با حضور نیروهای ارتش سرخ در ایران و با حمایت مستقیم دولت شوروی حزب توده تشكیل شد.(1) به رغم ‏ پژوهش‏های صورت گرفته در این زمینه، نقش این حزب در تاریخ معاصر ایران هنوز جای پژوهش بسیار دارد.(2) علی‏رغم اهمیت حزب توده در پیشبرد سیاست‏های شوروی در ایران كتاب دكتر حسنلی اطلاعات زیادی در این مورد نمی‏دهد؛ حتّی در مراحلی چنین تصوری هم ایجاد می‏كند كه بین حزب توده ایران و اتحاد جماهیر شوروی در مورد فرقه دمكرات اختلاف نظر اساسی وجود داشته است. اگرچه در زمان تأسیس فرقه دمكرات، حزب توده غافل‏گیر شد و از برآمدن یك تشكیلات رقیب راضی نبود، ولی بدون تردید براساس همراهی‏های بعدی حزب توده به دستور مقامات شوروی و با تكیه بر سازماندهی‏ها و زیرساخت‏های این تشكل فرقه دمكرات سربرآورد.
در سایه حمایت‏های اتحاد جماهیر شوروی، حزب توده آذربایجان فعالیت‏های گسترده‏ای كرد. كسانی كه به هر نحو در مقابل حزب توده مقاومت كردند توسط ارتش سرخ سركوب شده یا مقدمات تبعید آن‏ها از آذربایجان فراهم می‏شد. از رئیس شهربانی تبریز گرفته(3) تا معاون فرماندار و رئیس فرهنگ خوی(4) جزو این دسته‏ بودند. حسن وزیری بخشدار سلماس و شاهپور، در پی اقدامات شوروی‏ها، به دلایل سیاسی مجبور گردید «در اسرع وقت به تهران عزیمت» كند. (5) هم‏چنین فرماندار خوی تحت فشار ارتش سرخ، در اواخر آبان 1323 دستور خروج میرقاسم موید ماكویی، یداللَّه فتحی، سیدعلی‏اصغر صادقی را از شهر صادر كرد. علت اصلی اخراج این افراد به روایت اسناد چنین است: «گویا آقای فرماندار هم احضار شده و احضار سه نفر نامبرده بالا در اثر شكایت یك نفر توزیع‏كننده روزنامه (وطن یولندا) تعبیر می‏نماید. چون در چندی قبل حسن نامی پیش‏خدمت حزب توده، به واسطه توزیع روزنامه در خیابان صدا می‏زده، آقای نواب فرمان‏دار جلو فرمان‏داری بوده و از پسر مؤاخذه و بالاخره منجر به كتك‏كاری می‏گردد كه چند قطعه روزنامه هم كه در دست او بوده پاره شده است و حسن وزیری و آقای جوانشیر هم حضور داشته‏اند و نظر رئیس شهربانی خوی بر این است كه اگر چه حسن نامبرده با دلایلی به دادستانی و دادگستری خوی شكایت نموده، از قراین، این تصور می‏رود به تهران و مقامات عالی‏تری هم شكایت و با شرح و بستی تقدیم داشته‏اند كه سبب احضار آن‏ها شده است.»(6)
رحمت‏اللَّه ریاحی خویی نیز به دلیل مخالفت با حزب توده از خوی تبعید شد و در نتیجه تضیقات ارتش سرخ و عوامل داخلی آن‏ها، از هستی ساقط گشته و فرزندش فوت نمود.(7) هم‏چنین در شهرستان سلماس (شاهپور) اقدامی از آن‏ها گزارش شده است؛ بدین ترتیب كه دكتر سعید، رئیس بهداری؛ لطفی آذر، كارمند دارایی؛ معینی، كارمند شهربانی؛ علی بهنیا، خبرنگار روزنامه اطلاعات و واعظزاده به دلیل مخالفت با حزب‏توده به دستور ارتش سرخ از شهر اخراج شدند.(8)